เจาะลึก PIH และ PIE สาเหตุของรอยดำ รอยแดง จากสิว

รอยดำ รอยแดง จากสิว คืออะไร?

PIH คืออะไร? (รอยดำ)

รอยดำ หรือ Post-inflammatory hyperpigmentation, PIH คือ รอยด่างดำที่เกิดจากการอักเสบของสิวที่ไปกระตุ้นเซลล์ที่มีหน้าที่สร้างเม็ดสีเมลานิน (Melanocyte) ให้ผลิตเม็ดสีที่มากกว่าปกติในจุดที่เคยอักเสบของสิว หรือจากการแกะ กด หรือบีบสิว โดยมีลักษณะเป็นจุดด่างดำ สีไม่สม่ำเสมอบนผิวหนัง มักเป็นสีน้ำตาล สีดำ หรือสีเทาเข้ม พบบ่อยในผู้ที่มีสีผิวปานกลางถึงเข้ม

PIE คืออะไร? (รอยแดง)

รอยแดง หรือ Post-Inflammatory Erythema, PIE คือ รอยแดงที่เกิดจากการอักเสบรุนแรงของสิว ทำให้เส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังเกิดการขยายตัวเพื่อให้ร่างกายส่งเม็ดเลือดขาวมาจัดการกับแบคทีเรีย โดยมีลักษณะเป็นรอยสีแดง สีชมพู หรือสีม่วง รอยเรียบที่อาจนูนเล็กน้อย และความเข้มของสีอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามอุณหภูมิหรือการไหลเวียนของเลือด พบบ่อยในผู้ที่มีสีผิวขาวถึงปานกลาง

ปัจจัยกระตุ้นให้รอยดำ รอยแดง หายช้าลง

• การแกะ กด หรือบีบสิว เป็นพฤติกรรมที่กระตุ้นการอักเสบของผิว และอาจทำให้ผิวเกิดการช้ำ ส่งผลให้รอยสิวจางช้าลง
• สภาพอากาศ เช่น ความร้อน ความชื้น หรือฝุ่นละออง อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้ผิวระคายเคืองและเกิดการอักเสบได้อย่างต่อเนื่อง
• รังสี UV จากแสงแดด เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่อาจกระตุ้นให้รอยแดงคงอยู่นานขึ้น และทำให้รอยดำดูเข้มมากขึ้น
• ผิวบอบบางหรือแพ้ง่าย มักไวต่อการระคายเคือง จึงมีแนวโน้มเกิดรอยแดงได้ง่ายและฟื้นตัวได้ช้ากว่าปกติ
• ผิวที่ขาดความชุ่มชื้น อาจทำให้เกราะป้องกันผิวอ่อนแอลง ส่งผลให้ผิวฟื้นฟูได้ช้าลง และเกิดการระคายเคืองได้ง่ายขึ้น

วิธีป้องกันการเกิด รอยดำ รอยแดง จากสิว

• หลีกเลี่ยงการแกะ กด หรือบีบสิว เพราะอาจกระตุ้นให้ผิวเกิดการอักเสบมากขึ้น และเพิ่มโอกาสเกิดรอยแดงหรือรอยดำตามมา
• เลือกผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่เหมาะกับสภาพผิว เพื่อช่วยเสริมเกราะป้องกันผิว ฟื้นบำรุงให้ผิวแข็งแรง และลดความเสี่ยงจากการระคายเคือง โดยควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีความรุนแรงต่อผิว
• ทาครีมกันแดดเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ โดยเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีค่า SPF เหมาะสม เพื่อช่วยปกป้องผิวจากรังสี UV และมลภาวะ ที่อาจทำให้รอยสิวเข้มขึ้น
• เลือกวิธีในการรักษาสิวให้ถูกต้องตั้งแต่แรก เพื่อลดโอกาสที่ผิวจะถูกทำร้าย และช่วยให้หายได้เร็วยิ่งขึ้น

วิธีรักษา รอยดำ รอยแดง ให้ตรงชนิด

รอยสิวในแต่ละประเภทมีลักษณะแตกต่างกัน และใช้ระยะเวลาในการจางหายไม่เท่ากัน ดังนั้นการเลือกดูแลหรือรักษาให้เหมาะสมกับรอยสิวแต่ละชนิด จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เห็นผลลัพธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ดังนี้

การรักษารอยดำ (PIH)

การรักษารอยดำ (PIH) อาจใช้ระยะเวลาหลายเดือนถึงปีในการจางของรอย โดยขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยไม่ว่าจะเป็น ความลึกของเม็ดสี และปัจจัยเฉพาะบุคคล เช่นการดูแลหลังเกิด ซึ่งมีวิธีการรักษา ดังนี้

1. เลือกใช้สกินแคร์ หรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมในการช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผิว เช่น Retinol, AHAs, BHAs เป็นต้น และส่วนผสมที่มีสารกลุ่มลดการสร้างของเม็ดสีเมลานิน ช่วยให้ผิวกระจ่างใสขึ้น เช่น Kojic acid, Vitamin C, Niacinamide (Vitamin B3) และ Arbutin เป็นต้น
2. ทาครีมกันแดดสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันรังสี UV ที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ผิวคล้ำจากการสะสมของเม็ดสี ป้องกันเม็ดสีเข้มขึ้น
3. รับประทานอาหาร หรือวิตามินเสริม เพื่อช่วยเสริมให้ผิวฟื้นฟูเร็วขึ้น โดยมีส่วนผสมที่ช่วยในการต้านอนุมูลิอิสระ ลดการอักเสบ และยับยั้งการสร้างของเม็ดสี
4. โปรแกรมเลเซอร์รักษารอยดำ เช่น Fraxel laser, Erbium YAG laser หรือ Pico laser ในการใช้แสงเลเซอร์เพื่อทำให้เม็ดสีกระจายตัวและผลัดเซลล์ผิวที่เสื่อสภาพออกไป
5. โปรแกรม Mesotherapy ที่มีส่วนผสมจากวิตามิน หรือสารสกัดจากธรรมชาติในการช่วยบำรุงฟื้นฟูเซลล์ผิว และลดการสร้างเม็ดสี และช่วยให้ผิวเกิดการผลัดเซลล์ผิวที่เสื่อมสภาพ
6. โปรแกรม Microneedling เพื่อช่วยกระตุ้นผิวหนังให้เกิดการสร้างคอลลาเจน ทำให้เกิดการผลัดเซลล์ผิว และช่วยให้รอยด่างดำจางลง

การรักษารอยแดง (PIE)

การรักษารอยแดง (PIE) โดยทั่วไปจะจางลงภายใน 2-4 สัปดาห์ หรือหลักหลายเดือนแต่มีโอกาสในการหายเร็วกว่า PIH โดยขึ้นอยู่กับปัจจัยในการเกิด การดูแลผิว รวมถึงสภาพผิว และความไวต่อการอักเสบของแต่ละบุคคล ซึ่งมีวิธีการรักษา ดังนี้

1. เลือกใช้สกินแคร์ หรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมในการลดการอักเสบ และเสริมเกราะป้องกันผิว เช่น Niacinamide (Vitamin B3), Centella Asiatica เป็นต้น
2. ทาครีมกันแดดสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันแสง UV ที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ผิวเกิดการอักเสบและเกิดผลเสียอื่นๆ ตามมา
3. รับประทานอาหาร หรือวิตามินเสริม เพื่อช่วยเสริมให้ผิวฟื้นฟูเร็วขึ้น โดยมีส่วนผสมที่ช่วยในการต้านอนุมูลิอิสระ ลดการอักเสบ
4. โปรแกรมเลเซอร์รักษาหลอดเลือด เช่น V-Beam Laser หรือ IPL ในการใช้ลำแสงเพื่อช่วยให้เส้นเลือดฝอยที่ขยายตัวผิดปกติหดตัวลง
5. โปรแกรม Mesotherapy ที่มีส่วนผสมจากวิตามิน หรือสารสกัดจากธรรมชาติในการช่วยบำรุงฟื้นฟูเซลล์ผิวให้แข็งแรง และลดการอักเสบของผิวที่เป็นสิว ผิวแพ้ง่าย

รอยดำ รอยแดง จากสิว ใช้เวลานานแค่ไหนถึงหาย?

หากเป็นสิวอักเสบที่ทิ้งรอยแดงไว้หลังการอักเสบ รอยมักค่อย ๆ จางลงได้ภายในประมาณ 2–4 สัปดาห์ ในกรณีที่การอักเสบไม่มาก และมีการดูแลผิวอย่างเหมาะสม โดยควรหลีกเลี่ยงการแกะ กด หรือบีบสิว หากเป็นการอักเสบรุนแรง/สิวหัวช้างขนาดใหญ่ รอยแดงมักเห็นได้ชัดกว่าและอาจใช้เวลานานกว่าจะจางลง โดยบางรายอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือนโดยประมาณ 2-6 เดือน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการอักเสบและลักษณะผิวของแต่ละบุคคล

กรณีรอยดำจากสิว หรือภาวะผิวมีสีเข้มขึ้นหลังการอักเสบ รอยมักค่อย ๆ จางลง โดยทั่วไปอาจใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือน หรือในบางรายอาจนานกว่านั้น 6-12 เดือน โดยเฉพาะหากมีการอักเสบซ้ำ ผิวระคายเคืองง่าย หรือได้รับแสงแดดเป็นประจำ

นอกจากนี้ หากได้รับการประเมินและดูแลโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ก็อาจช่วยให้รอยดำและรอยแดงจางลงได้เร็วขึ้น รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดรอยหรือแผลเป็นถาวรในอนาคต ทั้งนี้ ระยะเวลาที่รอยจะจางลงมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของสิว สภาพผิวของแต่ละบุคคล และความสม่ำเสมอในการดูแลรักษา