Dermis คืออะไร?
Dermis คืออะไร ชั้นหนังแท้ หรือ Dermis คือชั้นผิวหนังที่มีความหนาที่สุด และอยู่ลึกลงมาจากชั้นหนังกำพร้า (Epidermis) มีส่วนประกอบหลักคือคอลลาเจน อีลาสติน เนื้อเยื่อเกี่ยวพันต่าง ๆ เพื่อช่วยพยุงโครงสร้างของผิวหนังให้แข็งแรง และความยืดหยุ่น ช่วยให้ผิวมีสุขภาพดี แลดูอ่อนเยาว์ โดยมีโครงสร้าง 2 ชั้น ดังนี้
- ชั้นหนังแท้ส่วนบน (Papillary dermis) มีลักษณะปุ่มนูนบางยื่นติดกับชั้นหนังกำพร้า ประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแบบหลวม เช่น เส้นใยคอลลาเจน เซลล์ไขมันเล็กน้อย หลอดเลือดขนาดเล็ก เส้นประสาท และเซลล์ฟาโกไซต์ เพื่อช่วยป้องกันแบคทีเรียหรือการติดเชื้ออื่น ๆ ที่แทรกซึมเข้าสู่ผิวหนัง
- ชั้นหนังแท้ส่วนล่าง (Reticular dermis) มีลักษณะหนามาก ประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่หนาแน่น มีโครงสร้างตาข่ายของเส้นใยอีลาสติน และคอลลาเจนอย่างแน่นหนา ทำหน้าที่พยุงโครงสร้างโดยรวมของผิวหนัง ให้ความแข็งแรง และความยืดหยุ่นกับผิวหนัง
โครงสร้างสำคัญใน Dermis
Collagen
คือโปรตีนที่ร่างกายสังเคราะห์ขึ้น โดยเกิดจากการรวมตัวกันของกรดอะมิโนที่เรียงตัวกันเป็น α-chain แล้วพันกันแบบ Triple helices ทำหน้าที่คอยค้ำจุน ยึดเหนี่ยวเซลล์และอวัยวะต่าง ๆ เพื่อให้ความแข็งแรง และยืดหยุ่น พบมากที่สุดในร่างกาย เช่นผิวหนัง กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น กระดูก รวมถึงเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน
Elastin
คือโปรตีนที่มีคุณสมบัติยืดหยุ่นสูง คืนตัวได้เหมือนหนังยาง โดยเกิดจากการรวมตัวของโมเลกุลขนาดเล็กที่เรียกว่า โทรโพอีลาสติน (Tropoelastin) เพื่อทำหน้าที่เป็นโครงสร้างให้ความยืดหยุ่นกับเนื้อเยื่อผิวหนัง
Fibroblast
คือเซลล์ที่สร้างและสะสมคอลลาเจน และองค์ประกอบอื่น ๆ ของชั้นหนังแท้ตามความจำเป็นในการเจริญเติบโตหรือซ่อมแซมบาดแผล
หน้าที่ของชั้นผิว Dermis ต่อผิวหนัง
ชั้นหนังแท้ (Dermis) เป็นโครงสร้างสำคัญของผิวหนังที่มีผลต่อความอ่อนเยาว์ของผิว เป็นชั้นที่ประกอบไปด้วยคอลลาเจนและเส้นใยอีลาสติน ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักที่ช่วยเสริมความแข็งแรง ความยืดหยุ่นของผิวนอกจากนี้ ยังประกอบไปด้วยหลอดเลือด เส้นประสาท ต่อม และโครงสร้างอื่น ๆ โดยมีหน้าที่สำคัญต่อไปนี้
- ช่วยป้องกันเชื้อโรค สารแปลกปลอมต่าง ๆ รวมถึงป้องกันแสงอัลตราไวโอเลต (UV) จากแสงแดด
- ช่วยควบคุมการสูญเสียน้ำ และป้องกันไม่ให้ผิวดูดซับน้ำมากเกินไป คงความชุ่มชื้นให้กับผิว
- ช่วยควบคุมอุณหภูมิในร่างกายผ่านการทำงานของต่อมเหงื่อ
- ช่วยในการรับรู้ความรู้สึกต่าง ๆ เช่นความเจ็บปวด การสัมผัส อุณหภูมิ
- ช่วยในการผลิตเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เช่นเซลล์ไฟโบรบลาสต์ คอลลาเจน และอีลาสตินให้กับโครงสร้างผิว
- ช่วยส่งสารอาหารไปยังชั้นหนังกำพร้า (Epidermis) เพื่อให้ผิวมีสุขภาพดี
Fibroblast ทำงานอย่างไร?
เซลล์ไฟโบรบลาสต์ (Fibroblast) ทำหน้าที่ในการสังเคราะห์เมทริกซ์นอกเซลล์ (ECM) เพื่อสร้างเนื้อเยื่อเกี่ยวพันโดยการสะสมคอลลาเจน เส้นใยอีลาสติน ในการช่วยค้ำจุน และเชื่อมต่อเนื้อเยื่อหรืออวัยวะอื่น ๆ ในร่างกาย พร้อมทั้งยังรักษาโครงสร้างของเนื้อเยื่อ ช่วยในการซ่อมแซมและปรับปรุงโครงสร้างใหม่
อายุมีผลต่อ Dermis อย่างไร?
เมื่ออายุเพิ่มขึ้น ร่างกายจะเกิดการเปลี่ยนแปลงในหลาย ๆ ส่วน รวมถึงผิวหนังที่เป็นอวัยวะที่ใหญ่ที่สุดของร่างกายที่มีชั้นหนังแท้ (Dermis) เป็นโครงสร้างหลักของผิวหนัง เกิดการเปลี่ยนแปลงของการทำงานของระบบภายในลดลง ดังนี้
- การผลิตคอลลาเจน และอีลาสตินลดลง
- เกิดการเสื่อมสภาพของคอลลาเจน และอีลาสตินเดิม
- การผลิตน้ำมันตามธรรมชาติของร่างกายลดลง
- ระบบการฟื้นฟูซ่อมแซมโครงสร้างผิวหนังลดลง
เมื่อ Dermis เสื่อม จะเกิดอะไรขึ้น?
- ผิวหนังขาดความยืดหยุ่น จากการผลิตคอลลาเจน และอีลาสตินลดลง ทำให้ผิวหนังเกิดความหย่อนคล้อย และคืนสภาพได้ยาก
- ผิวหนังบางลง ทำให้เกิดการบาดเจ็บและฟกช้ำได้ง่ายขึ้น
- ผิวหนังขาดความชุ่มชื้น ทำให้ผิวแห้ง หยาบ ผิวขาดน้ำ
- ผิวหนังเกิดริ้วรอยได้ง่าย โดยเฉพาะหน้าผาก รอบดวงตา และใกล้ปาก เป็นต้น
- ผิวหนังเกิดรอยด่างดำตามอายุ ฟื้นฟูได้ยาก
หัตถการความงามที่เสริมความแข็งแรงในชั้นผิว Dermis มีอะไรบ้าง?
- โปรแกรมการฉีดสารกลุ่มกระตุ้นคอลลาเจน เป็นการฉีดสารเข้าไปเพื่อกระตุ้นการผลิตคอลลาเจนตามธรรมชาติในร่างกายให้เพิ่มขึ้น แก้ปัญหาการเสื่อมสภาพตามวัยได้ เช่นสารกลุ่ม PLLA (Poly-L-Lactic Acid), PCL (Polycaprolactone) ,CaHA (Calcium Hydroxylapatite) และPN (Polynucleotide)
- โปรแกรม Filler เป็นการฉีดสารเติมเต็มเพื่อช่วยพยุงผิวให้ยกขึ้น และกระชับผิวในตำแหน่งที่ต้องการ
- โปรแกรม Microneedling เป็นการใช้เข็มเล็กเจาะลงบนผิวหนัง ทำให้เกิดการกระตุ้นกระบวนการรักษาแผลตามธรรมชาติของร่างกาย ส่งผลให้เกิดการกระตุ้นสร้างคอลลาเจน และอีลาสติน
- โปรแกรมการรักษาด้วยคลื่นวิทยุ เป็นการใช้คลื่นวิทยุส่งความร้อนลงชั้นผิวหนังแท้ และชั้นไขมัน เพื่อยกกระชับ และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่
- โปรแกรมการรักษาด้วยคลื่นอัลตราซาวนด์ เป็นการใช้คลื่นเสียงอัลตราซาวนด์ความถี่สูงยิงลงสู่ชั้นผิวเพื่อให้ผิวเกิดการหดตัว ยกกระชับ พร้อมกระตุ้นสร้างคอลลาเจนใหม่
สรุป
ชั้นหนังแท้ (Dermis) เป็นโครงสร้างสำคัญของผิวหนังที่มีผลต่อความอ่อนเยาว์ของผิว ดังนั้น จึงควรให้ความสำคัญให้การดูแลผิวทั้งในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว สกินแคร์ที่มีคุณภาพ และเหมาะสมกับสภาพผิว หลีกเลี่ยงแสงแดด มลภาวะ และพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เร่งกระบวนการเสื่อมของชั้นผิว
นอกจากนี้ ยังมีการดูแลผิวโดยผู้เชี่ยวชาญในการทำหัตถการต่าง ๆ เพื่อใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์เข้ามาช่วยฟื้นฟู และซ่อมแซมให้ผิวกลับมาแข็งแรง แลดูอ่อนเยาว์อีกครั้ง
